Emir türü seçimi çoğu arayüzde küçük bir sekme olarak duruyor ve üçünün de aynı işi yaptığı sanılıyor. Yapmıyorlar. Aralarındaki fark tek bir cümlede toplanıyor: market emri gerçekleşmeyi garanti ediyor, limit emri fiyatı garanti ediyor, ve hiçbiri ikisini birden garanti etmiyor.
Market emri: fiyat serbest
Market emri “şu miktarı hemen al” diyor ve fiyat konusunda tek kelime etmiyor; emir defterinde en iyi karşı fiyattan başlayıp dışarı doğru doluyor. Miktar sabit, maliyet değişken.
Likit bir piyasada bu fark ihmal edilebilir. İnce bir defterde ise emrin kendisi fiyatı hareket ettiriyor ve ortalama dolum fiyatın ekranda gördüğünden belirgin biçimde uzağa düşüyor. Slipaj tam olarak bu.
Market emri iki durumda doğru araç. Pozisyondan hemen çıkman gerektiğinde, ve işlem büyüklüğün defterin derinliğinin yanında küçük kaldığında.
Limit emri: gerçekleşme serbest
Limit emri bir tavan ya da taban belirliyor. “Bu fiyattan ya da daha iyisinden al” diyor ve fiyat oraya gelmezse hiç dolmuyor.
Kazandırdığı şey açık: ödeyeceğin en kötü fiyatı önceden biliyorsun ve slipaj tamamen ortadan kalkıyor. Karşılığında ise piyasanın senin fiyatına hiç dönmeden gitmesi ve pozisyona hiç girememen riskini alıyorsun.
Kısmi dolum da burada başlıyor. Limit fiyatında yalnızca bir kısım karşı taraf varsa emrin bir bölümü doluyor, kalanı defterde bekliyor.
Stop emri: bir tetikleyici, bir emir
Stop bir emir türü olmaktan çok bir tetikleyici. Fiyat belirlediğin seviyeye geldiğinde borsa senin adına bir emir gönderiyor, ve gönderilen emrin ne olduğu adın ikinci yarısında yazıyor.
Stop-market. Tetiklendiğinde market emri gönderiliyor. Çıkışı garanti ediyor, fiyatı garanti etmiyor. Hızlı düşen bir piyasada gerçekleşen fiyat stop seviyesinin epey altında kalabiliyor.
Stop-limit. Tetiklendiğinde limit emri gönderiliyor. Fiyatı garanti ediyor, çıkışı garanti etmiyor. Piyasa senin limitinin altından geçip giderse emir defterde asılı kalıyor ve pozisyon açık kalmaya devam ediyor.
Bu ikisi arasındaki seçim bir risk kararı. Kötü bir fiyata mı razısın, yoksa çıkamamaya mı?
Stop-limit tuzağı
Stop-limit kullanan çoğu kişi tetikleyici ile limiti aynı fiyata koyuyor. Kâğıt üzerinde mantıklı duruyor. Pratikte, fiyat o seviyeyi hızla geçtiğinde emir hiç dolmuyor ve elde koruma sanılan bir şey kalmıyor.
Pratik kural şu: limit fiyatını tetikleyicinin bir miktar altına koy ve aradaki mesafeyi varlığın normal bir dakikada ne kadar oynadığına bakarak belirle. Mesafe varlığa göre değişiyor.
Botta hangisi kullanılır
Giriş emirleri limit olduğunda maliyet düşüyor ve strateji planlanan fiyattan çalışıyor. Çıkışlar için ise soru daha sert.
Risk kesme amaçlı çıkışlarda stop-market tercih ediliyor, çünkü orada asıl amaç bir fiyat tutturmak yerine pozisyondan kurtulmak oluyor. Kâr alma çıkışlarında limit uygun. Orada acele yok.
Bu ikisini karıştırmak, backtest ile canlı sonuç arasındaki farkın en sık sebeplerinden biri.
